سیروس شاملو

مرثیه ای بی سیاوش

sirus-shamlu-bahsha — Mon, 07 Sep 2009 21:09:47 GMT

پهنه ی کاغذ را در فقدان برادرم سیاه کرده ام که زودهنگام رفت و مرا چنین در هیبت زیستن رها کرد.

مرثیه ای بی سیاووش

کاهنده

درک ِ رمنده

کوتاه در مجال پکی به سیگاری

پلکی جهنده

رعشه ای بر استخوانی

لب ورچیده

خشک

شیاری سیاه

بر پیشانی ِ بی گناهی تا فلق

نه این است مرگ؟

جریانی تَک

بَر محتوم ِ بی بازدَم

این بی رنگ

این کرانه

این کرانه ی بسته

تا کِی

می فریبَدَم

تا

چه می رقصاندم

به سرگردانی ِ خویش؟

روزن جدید

sirus-shamlu-bahsha — Mon, 07 Sep 2009 01:30:06 GMT

در آینده نزدیک بخش هایی از کتاب کوچه مورد بررسی اجتماعی قرار خواهد گرفت.

یک نکته

sirus-shamlu-bahsha — Sat, 22 Aug 2009 12:21:31 GMT

امروز خبر رسید که به کوشش چند هم وطن متعهد کتاب جمعه که در سالهای نخست انقلاب به سردبیری احمد شاملو انتشار می یافت و زیر گیوتین تفتیش عقاید رفت دوباره بصورت اینترنتی انتشار می یابد. ضمن مباهات از چنین حرکتی که روشنی بخش و تبلور دهنده ی مبارزه برای احقاق حقوق از دست رفته ی ملی است نکاتی به نظر رسیده است که باید به آنها پاسخ گفت:

فرض کنیم مقاله ای از گونتر گرآس درام نویس در مجموعه ای به چاپ رسیده است این مقاله در مسیر اندیشه های آزادی خواهانه ی چپ تحریر شده است ولی بیست سال بعد معلوم می شود گونتر گرآس برای حزب نازی رژه می رفته است. گذشته از نظر شخصی در باب حکومت های کارگری آیا صحیح است که اندیشه گذشته ی یک بوقلمون هفت خط سیاسی را به عنوان حرف تازه به چاپ برسانیم ؟ در صورت مثبت بودن پاسخ می توانیم خلخالی را هم دوباره سلطنت طلب بدانیم! مرادم روش زندگی برخی از مقاله نویسان کتاب جمعه است که بعد از این سالها به اندیشه های ایدئولوژیک گذشته خود بها نداده ، بودائی و برهمایی شدند و به آرمان سیاسی ِ خود پشت پا زدند.

پنجره ی نظرات باز است

گفنه هایی از نگفته های شاملو

sirus-shamlu-bahsha — Sun, 02 Aug 2009 19:41:31 GMT

این سطرها را به تقاضای دوستی کنجکاو تحریر می کنم و شاید اگر کنجکاوی این دوست و علاقه اش به شعر و کاویدن کنج ها نبود فقدان دل و دماغ در این روزها این فقره کاوش را به کنج ناشناخته ای از آینده پرتاب می کرد و بی دلیل با خواننده ی ناممکن تو جوال نمی رفت.

یکی از بعد از ظهرهای گرم تابستان بود، من در اتاق خودم بودم و شاملو آنجا میان کتابها سر خم کرده بود همان حال از داخل کجاوک کودکی ام نیز شاعر را در همان حال دیدم. شب و روز مطالعه می کرد. خستگی ناپذیر بود. در آن تابستان هیچ چیز بیش از نوای عود و آوای عبدالوهاب شهیدی آدم را بهاری نمی کرد. من سوزن را گذاشتم روی صفحه گرامافون با صدای پائین بطوری که ذهن شاعر را در هم نریزم. شاملو بعد از چند دقیقه در پاشنه در ظاهر شد! بر افروخته و ملتمس بود. این جمله را گفت و رفت به کارش ادامه دهد:

"ممکنه صداشو زیاد کنی مام گوش کنیم! "

شاملو در ناشناخته های دل و رگ و ریشه اش به موسیقی سنتی علاقه داشت اما شرایط معمولا ایجاب می کرد به نوع دیگر از موسیقی گوش بسپارد و می توان خودخواهی و گنده گوزی برخی نوازندگان و خوانندگان موسیقی سنتی که تصور می کنند هنگام نواختن چارپاره فلان ِ غول وطن فروش را خم می کنند مزید بر علت این سرسختی شاعر در دفاع از موسیقی کلاسیک غربی دانست.

همین سرسختی در مقابل خوانندگان و نخواندگان ِ شاهنامه فردوسی تکرار شد. آنجاهم عده ای کیان پرست ِ اغراق آمیز رگ گردن بر درفش ِ وهم می کشیدند تا از تازی ها انتقام گرفته باشند و این کار ِ شاملو را سخت تر می کرد. شاملو تفکر مدرنی داشت که معمولا با پرگار دیالکتیکی مارکس جهان را دایره می زد. واین گونه زمینی و نه قدیس وار به ستیز ظلمات جهل قلم برداشته بود

اگر شاملو بیشتر زنده می ماند شعر او مسیر ِ یک آنارشیست ِ اکولوژیک را در می نوردید اما نا همانجا که تاخت همواره به آرمان سوسیالیزم دموکرات پایبند ماند.

سالمرگ شاملو

sirus-shamlu-bahsha — Fri, 24 Jul 2009 10:47:31 GMT

سال مرگ شاملو

احمد شاملو یک سوسیالیست بود و در مراسم اش باید بیرق سرخ چرخاند.

بهروز جان پرچم سیاه ما کجاست تا کسالت مان را از نظامهای جهان برملا کنیم؟

گاف بزرگ ِ عسگرپاشا

sirus-shamlu-bahsha — Mon, 27 Apr 2009 21:53:31 GMT

گاف بزرگ عسگرپاشا

چند روز پیش از برنده شدن سیاوش شاملو در مزایده ی اموال شاعر معاصر احمد شاملو و انتقال آن به تهران برای تشکیل موزه موی دماغی به نام عسگرپاشا که گاه و بیگاه وقتی بوی برنامه ریزی و به نظم در آمدن چیزی اطراف نام شاعر به مشام میرسد، چوب لای چرخ میشود و با وجود اینکه دادگاه ، سرپرستی ادبی ِ این حشره ی بی ادبی را منتفی دانسته است مثل انگور لهیده ی عسگری می دود وسط ترشی ِهفته بیجار- در مصاحبه ای اعلام نمودند استاد مددی از سردیس احمد شاملو چند قالب دیگر زده است!

گاف عسگری در آن است که قبل از پی بردن ِ آقای سیاوش شاملو به تقلبی بودن سردیس احمد شاملو این موضوع را به اطلاع عمومی رسانده اند تا باصطلاح گربه را دم حجله نفله کنند ای کاش ایشان قبل از پی بردن خریدار مزایده و پرداخت چهل میلیون تومان به خانم سرکیسیان اعلام می فرمودند که لودویک وان بتهون هم چند کپی از آثارش را به شکل دیسک فشرده ی آقاسی و داوود مقامی همچون استاد مددی سازنده ی سردیس کپی برابر اصل زده است و بدین شکل آقای سیاوش شاملو از اموال بنجل و تقلبی که به قیمت گزاف و رنجه شدن از هیاهوی شعردوستان ِ لامرووت! قسمت اش شده بود انگشت به دهان نمی ماند. و این گونه در بستر از رنج سرطان نمی نالید.

از تغییر سردیس برنزی شاملو که هنگام تحویل به سردیس برنجی تبدیل شده است فعلا بگذریم این را نوشتم که عسگری همه را چون حضرتش روستازاده ای نشناسد که آلیاژها را از هم تشخیص نمی دهند!

sirus-shamlu-bahsha — Sat, 28 Feb 2009 07:56:48 GMT

و اما!

گفتیم که خواننده ی شعر عظیم ترین معضل و عمیق ترین دست انداز در شعر است! حسی است که می گوید : بگاز! بگاز! در عین حال خودش بزرگترین سرعت گیر و والاترین ترمز دستی ِجهان است. خواننده ی شعر با نوازنده ی شعر فرقی ندارد چون هر دو سازی می زنند که ضربانش در گوش سراینده مرگ آور است. صدای چندش آور و پلشت ِ این نوازنده و تحریرهای شکمی اش به این مفهوم است که اصلا با معنای شعر سالهای خورشیدی فاصله دارد. نه ! سالهای خورشیدی خیلی بیش از خواننده ی ناممکن به شعر نزدیک است. همه ی شاعران خوب که اخلاقی بد دارند از خواننده های بد که اخلاقی وارسته دارند متنفر بوده اند.

آه ای پرنده ی کاغذین!

ای عقاب بازیچه ی کودکان!

با بالهایی از واژه گان

بی جفت

بی نشان. (لورکا)

---------------------------------

چو بر این خلق می تنم

مَثَل ِ آب و روغنم

به درونه چه متصل

ز برونه ز هم جدا (مولانا)

--------------------------------

آه

این جماعت

حقیقت ِ خوف انگیز را

تنها

در افسانه ها می جویند

یا آن که

حقیقت را

افسانه یی بیش نمی دانند. (شاملو)

-------------------------------------

بخش های دیگری از "خواننده ی ناممکن" در این پنجره منعکس خواهد شد.

فعلا بخواهید

sirus-shamlu-bahsha — Wed, 28 Jan 2009 09:11:04 GMT

سیروس شاملو : خب خیلی ها مایلند دستی دستی خودشان را به زندان بیندازند!

سردیس احمد شاملو از نسخه استاد مددی تکثیر می شود

سرمایه:اگرچه گمان بر آن می رفت که تنها یک سردیس برنزی از احمد شاملو به یادگار باقی مانده و آن هم در اختیار فرزند او است ع. پاشایی که قصد دارد با همکاری دیگر دوستان شاملو خانه - موزه او را بنا نهد از وجود چهار سردیس دیگر در تهران می گوید.

خانه- موزه شاملو بنا بر گفته این شاعر قصد دارد سردیس شاملو را از روی قاب نخست آن برای علاقه مندان تکثیر کند.
¦خیلی ها می گویند که تنها یک سردیس برنزی از «احمد شاملو» بر جای مانده بود که آن را هم سیاوش شاملو فرزند او در مزایده صورت گرفته مالک شد آیا سردیس دیگری هم از شاملو در ابعاد دیگری وجود دارد؟
از همان سردیسی که جزء اموال شاملو براساس مزایده به فرزند ایشان تعلق گرفت یک نسخه برنزی دیگر نیز در دست یکی از دوستداران احمد شاملو است و سه مدل دیگر از همان سردیس به جنس گچی نیز در اختیار سه نفر دیگر.
¦ خبری از مالکان این آثار دارید؟
سال ها پیش سه پزشک حاذق ایرانی محمدجواد گلبن، خسرو پارسا و کازرونی به استاد مددی مجسمه ساز پیشنهاد دادند سردیسی برای احمد شاملو ساخته شود و استاد مددی نیز قالبی برای ساخت سردیس او طراحی کردند و از روی آن قالب پنج مجسمه تولید شد. سه مجسمه گچی در حال حاضر در دست این سه پزشک است و یک مجسمه برنزی هم در اختیار فرد ایرانی دیگری است که قرار است آن را در آینده به خانه - موزه شاملو تقدیم کند.
¦ قصد دارید باز هم از روی قالب استاد مددی اقدام به ساخت سردیس های دیگر کنید؟
قطعاً این اقدام انجام می شود. چرا که خیلی از علاقه مندان شاملو مایل اند از او سردیسی در خانه یا محل کار خود داشته باشند و از آنجایی که ما قالب کار استاد مددی را در اختیار داریم می شود نسبت به تکثیر نمونه های مشابه آن چه برنزی و چه گچی اقدام کرد.
¦هزینه این سردیس ها چه میزان خواهد بود؟
فکر می کنم هزینه ساخت آن حدود 15 تا 18 میلیون تومان باشد.
¦همسر احمد شاملو با این اقدام مخالف نیستند؟
خیر، با موافقت ایشان قرار است تکثیر سردیس جزء نخستین اقدامات ما بعد از تاسیس خانه - موزه باشد.

بحثی در نتوانستن

sirus-shamlu-bahsha — Thu, 08 Jan 2009 08:32:31 GMT

غزلی در نتوانستن

بحثی در نتوانستن

(غزلی در نتوانستن) بیش از آن که بعنوان غزلی عاشقانه خوانده شود ، خواننده مایل است آن را بعنوان آیینهی تمامنمای ناتوانیهای اجتماعی خود بشناسد. دست کم من امیدوارم چنین شود. غزل فوق گویای این مطلب است که اصولا کار هنری در جوار حکومتها و سیستمهای بُنجُل آب در هاون کوفتن است ورنه چطور شاعری چون شاملو با اینهمه استعداد بجای تولید بیدلهره مجبور شده است به غم نان بیندیشد. چرا غم نان ترمز آفرینش هنری است؟ اینجا واقعا باید گقت اقتصاد مال خر است!! حالا هم بقول مولانا گَری و کچلی و قارچ ِ این بازار همه را به خارش انداخته است. بهر حال شعر ِ ( غزلی در نتوانستن ) سرایش ِ احمد شاملو از چهار بخش تشکیل شده که بطور مشخص تکرار شوندهی مصیبت و ومخبر ِ این آفت و این ملخ ِ نهال ذوق آدمیست:

بخش نخست مشکل یک شاعر در برابر اجتماع است:

از دست های گرم تو

کودکان توأمان ِ آغوش خویش

سخنها می توان گفت غم نان اگر بگذارد.

بخش دوم همین بختک است که بر جان نوازنده ی موسیقی افتاده است:

نغمه در نغمه درافکنده ای مسیح مادر، ای خورشید!

از مهربانی ِ بی دریغ جانات با چنگ تمامی ناپذیر ِ تو

سرودها میتوانم کرد

غم نان اگر بگذارد.

بخش سوم همین گَری ِمحض است که به تن و جان نقاش نشسته است:

رنگها در رنگها دویده،

از رنگین کمان ِ بهاری تو که سراپرده در این باغ خزان رسیده برافراشته است

نقشها می توانم زد

غم نان اگر بگذارد.

در بخش چهارم این شعر باغ خزان زده ی اقتصاد خارشی ِ جهانی به تن قصه سرا زده است:

چشمه ساری در دل و آبشاری در کف.

آفتابی در نگاه و فرشتهیی در پیراهن،

از انسانی که تویی قصهها می توانم کرد

غم نان اگر بگذارد.

و روشن است که غم نان نه تنها سرودن برای معشوق را میسر نمی کند حتا گاهی اخلاق معشوقوار را بدخیم میکند اما حرف من چیز دیگری است. به نظر من این شعر بخشی کم دارد. بخشی که به ناتوانی کار تئاتر در برخورد با غم نان اشاره دارد مثل :

از خرآم رآم ِ تو

بَر سکوب ِ این گردبادها

که بنیان و ایده می روبد،

نقشها به دیده خواهم کشید

غم نان اگر بگذارد

اما هنرمند تئاتر از این شعر غایب است و این از نظر من عمدی است زیرا شاملو همیشه تئاتر را تیارت تلفظ میکرد و همین امروز که کتاب کوچه را ورق زدم به تعریف واژهی تیارت رسیدم جائی که می گفت:

تیارتر/ تیارت

تصحیفی است از تئاتر تلفظ فرانسوی ی ِکلمهی یونانی ِ تئاترون. این لحن به جنبهی تصنعی و ریشخندآمیز و مسخره بودن ِ مفهوم اشاره دارد.

امروز می بینم شاملو واقعا حق داشت برای تئاتر ارزشی قائل نبود.

مقاله

sirus-shamlu-bahsha — Thu, 11 Dec 2008 16:19:31 GMT

سه مقاله تازه به همین قلم در:

shamlu-molana.blogfa.com